Văn hóa Công tác bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa truyền thống của người Raglai ở Ninh Thuận

Công tác bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa truyền thống của người Raglai ở Ninh Thuận

Email In PDF.

Đổng Văn Dinh

(Thạc sỹ Triết học, Ban Dân Vận Tỉnh ủy Ninh Thuận, bài viết đăng trong Tạp chí Dân tộc của Ủy ban Dân tộc Trung ương Đảng, số 106, tháng 10 năm 2009, trang 50, 51). 

     Đồng bào dân tộc Raglai ở Ninh Thuận có dân số trên 57.353 người, cư trú trên 24 xã của các huyện Bác Ái, Ninh Sơn, Thuận Bắc, Thuận Nam và huyện Ninh Phước. Từ sau ngày giải phóng năm 1975; nhờ sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương trong việc đầu tư xây dựng và phát triển trên tất cả các lĩnh vực; nhất là các Chương trình 135, Chương trình trung tâm cụm xã, Chương trình 134, Chương trình giao đất, giao rừng cho các hộ trồng, chăm sóc và bảo vệ; xây dựng các công trình thủy lợi như hồ Tân Giang (Ninh Phước), hồ Sông Trâu (Thuận Bắc), hồ Sông Sắt (Bác Ái), đường 27B...; và gần đây, được đầu tư theo Nghị quyết 30a của Chính phủ, kinh tế-xã hội vùng đồng bào Raglai phát triển khá rõ nét; đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng lên rõ rệt, an ninh chính trị được giữ vững....

      Tuy nhiên, nếu so với số vốn đã đầu tư thì hiệu quả mang lại chưa cao. Kinh tế phát triển còn chậm và thiếu bền vững. Việc chuyển đổi vật nuôi, cây trồng theo lợi thế của từng vùng và công tác quy hoạch vùng để phát triển còn chậm. Chất lượng nhiều công trình còn kém và gây lãng phí (Nhà văn hóa, nhà tái định cư, công trình chợ, nước sinh hoạt). Trình độ của đội ngũ cán bộ cơ sở còn yếu; trong khi công tác quy hoạch, đào tạo, bố trí, sử dụng cán bộ người dân tộc Raglai vẫn còn nhiều bất cập.

      Đặc biệt, văn hóa truyền thống tốt đẹp của người Raglai, cùng với sự phát triển kinh tế đã kéo theo sự phá vỡ tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp của đồng bào, tạo nên một nền văn hóa mới lai căng, pha trộn (văn hóa truyền thống của dân tộc Raglai kết hợp với văn hóa của các dân tộc ở miền xuôi và văn hóa của các tôn giáo truyền vào trong thời gian gần đây). Một số lễ hội truyền thống mang tính cộng đồng ít được bà con quan tâm (Các lễ nghi liên quan đến nông nghiệp). Sự linh thiêng của những khu rừng cấm, dòng sông, con suối để hạn chế sự phá hoại của con người đối với môi trường sinh thái đã phai nhạt (Việc tôn thờ thần núi, thần rừng, thần sông, thần suối trước đây được thực hiện nghiêm ngặt). Trước đây, đồng bào dân tộc Raglai không dám chặt phá những khu rừng cấm hay làm ô uế những dòng sông, con suối vì sợ bị trừng phạt; đồng bào muốn làm nhà chỉ chặt những cây gỗ tạp; khi phát rừng làm rẫy, chỉ phá những khu rừng nghèo kiệt; thì ngày nay, những điều cấm kỵ đó đang bị xem nhẹ. Nhiều thanh thiếu niên do ảnh hưởng của môi trường sống, nhất là việc mọc lên các quán ăn uống, nhậu nhẹt, chiếu phim, cùng sự xuất hiện của một số công nhân từ các nơi  tại các công trình xây dựng kết cấu hạ tầng mà ngay chính quyền địa phương cũng không quản lý nổi đã tạo nên sự xáo trộn và phức tạp trong đời sống sinh hoạt của cộng đồng. Mối quan hệ nam nữ không lành mạnh giữa một số công nhân xây dựng với người dân tại chỗ đã đễ lại những hậu quả xấu và ảnh hưởng không tốt trong mối quan hệ giữa các cộng đồng các dân tộc anh em. Việc sang nhượng đất đai trái pháp luật vẫn còn diễn ra, nhất là những diện tích đất gần trung tâm huyện, gần đường giao thông, chủ động nước. Việc này nếu không có biện pháp khắc phục thì sau này có thể là nguyên nhân gây ra những rạn nứt trong cộng đồng các dân tộc sống xen kẽ trên miền núi Ninh Thuận hiện nay. Một số thanh niên lười biếng lao động; từ số tiền có được trong việc đền bù diện tích đất giải tỏa để xây dựng các công trình giao thông, thủy lợi; không đầu tư phát triển sản xuất mà học đòi ăn chơi, nhậu say, gây rối, đua xe, trộm cắp, tiếp tay cho lâm tặc…, mà việc này trước đây rất hiếm xảy ra. Một số tệ nạn mê tín vẫn còn tồn tại trong đồng bào. Nạn tảo hôn cũng như việc quan tâm đến sức khỏe thể hiện trong việc ăn, uống, phòng và điều trị bệnh chưa được người dân quan tâm. Tập quán du canh, du cư và phá rừng làm rẫy tuy có nhiều tiến bộ so với thời gian trước đây nhưng vẫn còn tồn tại trong tâm lý của nhiều người…Trong khi một số cán bộ làm công tác dân tộc ở vùng đồng bào Raglai hiểu không nhiều về phong tục, tập quán của đồng bào nên có những hạn chế nhất định trong quá trình công tác. Vì thế, hiện nay, đối với đồng bào dân tộc Raglai, việc bảo tồn và phát triển văn hóa có ý nghĩa rất quan trọng bởi nó sẽ tạo cho kinh tế phát triển mạnh mẽ và vững chắc.

    Để bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của người Raglai, góp phần vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đồng bào, cần thực hiện một số nhiệm vụ:

Thường xuyên tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, nhất là chính sách về dân tộc cho cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và đồng bào Raglai cũng như các dân tộc khác đang sống xen kẽ, đồng thời vận động thực hiện tốt các chủ trương, chính sách đó.

    Vận động đồng bào dân tộc Raglai nâng cao ý thức trong viêc bảo tồn, phát huy và phát triển bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc, nhất là bảo tồn và phát triển các lễ hội mang yếu tố tích cực trong việc củng cố đoàn kết cộng đồng, bảo vệ rừng và môi trường sinh thái. Đồng thời cải tiến một số tập tục không còn phù hợp với đời sống hiện nay.

     Vận động bà con từ bỏ tập quán du canh, du cư, đốt rừng làm rẫy; thực hiện tốt công tác định cư, định canh phù hợp với tập quán của đồng bào trong quá trình phát triển. Đồng thời vận động bà con quan tâm hơn nữa đến sức khỏe của cộng đồng, phấn đấu tự lực vươn lên trong phát triển kinh tế, nâng cao đời sống, thoát khỏi đói nghèo và lạc hậu.

     Làm tốt công các giao đất, giao rừng cho các hộ trồng, chăm sóc và bảo vệ, đồng thời khai thác những sản phẩm ngoài gỗ trên diện tích của mình. Quan tâm giải quyết công ăn việc làm cho các đối tượng thanh niên thất nghiệp, đồng thời có hướng đào tạo nghề cho những đới tượng này.

     Làm cho đồng bào thấy rõ rừng là môi trường sống của mình, vì thế phải tích cực trồng, chăm sóc và bảo vệ tốt. Phát hiện và báo cáo kịp thời cho các ngành chức năng biết những trường hợp vi phạm lâm luật, nhất là những khu rừng cấm, rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ... để xử lý đúng pháp luật.

     Tuyên truyền, vận động các hộ kinh doanh trên miền núi không nên tranh thủ lòng tin của đồng bào để mua rẻ, bán đắt, sang nhượng đất đai trái pháp luật. Chính quyền cơ sở cần kết hợp với các công ty sử dụng đội ngũ lao động của mình quản lý những đối tượng là công nhân xây dựng từ các nơi đang làm việc cho nhà thầu tại các công trình xây dựng ở vùng đồng bào các dân tộc miền núi. Vận động các công nhân xây dựng không được vi phạm những điều cấm làm ảnh hưởng đến phong tục, tập quán của đồng bào dân tộc Raglai, gây ra những hậu quả xấu làm ảnh hưởng đến tình đoàn kết các dân tộc anh em.


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bài viết mới nhất

  • Tổng Lãnh sự Quán Ấn Độ thăm Tháp Tây Ninh
    Tổng Lãnh sự Quán Ấn Độ thăm Tháp Tây Ninh
    08.08.15

    Ngày 7/8/2015, TS. Trương Văn Món, Giảng viên Trường Đại học KHXH và NV - Giám đốc Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Bảo tồn Văn hoá Chăm cùng đoàn Tổng lãnh sự Quán Ấn Độ thăm Tháp Tây Ninh.Tại Tây Ninh có hai nhóm tháp,Tháp Chóp Mạt được xây dựng vào thế kỉ VIII -IX đã bị hư hại, nay đang trùng tu gần hoàn chỉnh, chỉ còn phần nóc tháp chưa hoàn chỉnh; Nhóm tháp Bình Thạnh có…

  • Tổng thuật kết quả Toạ đàm khoa học Agal Bac của người Chăm
    Tổng thuật kết quả Toạ đàm khoa học Agal Bac của người Chăm
    02.08.15

    Vào sáng ngày 01/08/2015, được sự cho phép của Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Bình Thuận, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Tp HCM tiến hành tổ chức buổi Toạ đàm khoa học với chủ đề: NGHIÊN CỨU, SƯU TẦM VĂN BẢN LÁ BUÔNG (AGAL BAC) CỦA NGƯỜI CHĂM Ở NINH THUẬN - BÌNH THUẬN tại Trung tâm Trưng bày Văn hoá Chăm, Bắc Bình - Bình…

  • Thăm và tặng quà  tháng lễ Ramadan/Ramawan
    Thăm và tặng quà tháng lễ Ramadan/Ramawan
    24.06.15

    Từ ngày 18-27/6/2015. TS. Trương Văn Món, Giám đốc Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Bảo tồn văn hoá Chăm đến thăm và tặng quà chúc tháng lễ Ramadan/Ramawan Ban đại diện cộng đồng Hồi giáo Tp Hồ Chí và một số thánh đường (sang magik) của người Chăm Awal/Bani ở hai tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận. Nhân dịp lễ Ramadan/Ramawan,Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Bảo tồn văn hoá Chăm kính chúc tu sĩ, tín đồ người Chăm…

  • Lễ Ramadan (Ramawan) của người Chăm Hồi giáo tại Việt Nam
    Lễ Ramadan (Ramawan) của người Chăm Hồi giáo tại Việt Nam
    04.06.15

    Từ ngày 18/6  đến ngày 18/7/2015, người Chăm Hồi giáo ở Việt Nam, kể cả Chăm Bani/Awal  và Chăm Islam/Muslim  đều tiến hành nghi thức  lễ chay niệm  tại thánh đường trong suốt tháng  lễ. Trước ngày lễ Ramadan (Ramawan) chính thức, người Chăm Hồi giáo tổ chức  tảo mộ, riêng người Chăm Awal/Bani ở Ninh- Bình Thuận  còn tổ chức thêm lễ cúng gia tiền, sinh hoạt văn nghệ, thể dục, thể thao chào mừng lễ Ramadan (Ramawan). Trong…

  • Ban Đại diện Cộng đồng Hồi Giáo  Tp Hồ Chí Minh
    Ban Đại diện Cộng đồng Hồi Giáo Tp Hồ Chí Minh
    20.05.15

    Ngày 19/5/2015, TS. Trương Văn Món - Giám đốc Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Bảo tồn văn hoá Chăm có buổi làm việc với Ban Đại diện Cộng đồng Hồi giáo Tp Hồ Chí Minh. Trong buổi làm việc, ngoài vấn đề giới thiệu Nghiên cứu sinh người Mỹ  Kenneth Paul Beclawski. Jr đến nghiên cứu ngôn ngữ và văn hoá của người Chăm Tp HCM, TS. Trương Văn Món còn gợi mở một số chương trình hợp tác…

  • Những con số kinh tế phát triển đáng quan tâm
    Những con số kinh tế phát triển đáng quan tâm
    18.05.15

    NHỮNG CON SỐ KINH TẾ PHÁT TRIỂN ĐÁNG QUAN TÂM Một số điểm nổi bật của tình hình kinh tế Việt Nam thời gian gần đây (Nguồn từ Báo cáo website của chính phủ nước Việt Nam)             Kinh tế thế giới 5 tháng đầu năm 2015 phục hồi chậm, chưa bền vững và còn nhiều khó khăn đã có những tác động trực tiếp, nhiều mặt đến kinh tế Việt Nam. Trong bối cảnh đó, Chính phủ Việt Nam…

  • Trung Quốc thay đổi nguyên trạng biển đông
    Trung Quốc thay đổi nguyên trạng biển đông
    10.05.15

    Chuyên gia Nga: Trung Quốc thay đổi nguyên trạng Biển Đông Theo chuyên gia Nga, việc Trung Quốc thay đổi nguyên trạng Biển Đông “không phục vụ mục đích hòa bình” và là “những yếu tố gây căng thẳng mới”. Những hoạt động đắp đất xây dảo của Trung Quốc "không phục vụ mục đích hòa bình" và "là những yếu tố gây căng thẳng mới" ở Biển Đông. Đài Sputnik dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Malaysia Hamzah Zainuddin…

  • Hành trình thống nhất lịch Chăm ...
    Hành trình thống nhất lịch Chăm ...
    10.05.15

    HÀNH TRÌNH THỐNG NHẤT LỊCH CHĂM GIỮA VÙNG CHĂM NINH THUẬN VÀ BÌNH THUẬN (1987- 1991) (Bài đăng trên Tập Nghiên cứu Văn hoá Chăm, Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Bảo tồn văn hoá Chăm, Số 3/2014, tr.64-76)                                                                                     Sử Văn Ngọc Sự chênh lệch lịch Chăm theo thư tịch cổ: Kalin Chăm meng di thun nasak asaih, lahik ganuer praong anaih Sakawi nduec bak nagar (Chiến tranh đến với đông bào Chăm từ năm Ngọ, mất chủ quyền…

  • Trùng tu tháp Chăm
    Trùng tu tháp Chăm
    10.05.15

    TRÙNG TU THÁP CHĂM NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN QUAN TÂM (Bài đăng trên Tập Nghiên cứu Văn hoá Chăm, Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và  Bảo tồn văn hoá Chăm, Số 2/2013, tr.93-100                        Chế Thị Hồng Hoa             Tóm tắt: Trùng tu tháp Chăm là vấn đề lớn được nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm kể từ thời Pháp đến nay. Tổng hợp từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau, bài viết trình bày về…

  • Lễ khánh thành đền Po Klaong Kasait - Phan Rí - Bình Thuận
    Lễ khánh thành đền Po Klaong Kasait - Phan Rí - Bình Thuận
    16.03.15

    Vào ngày 15/3/2015, tại chân núi Cek Kalan của thôn Bình Minh (Palei Aia Limih), xã Phan Hoà, Bắc Bình, Bình Thuận diễn ra lễ khánh thành Bimong Po Klaong Kasait. Đến tham dự buổi lễ có đông đảo bà con Chăm và một số vị cả sư, chức sắc người Chăm Ahier và Chăm Awal ở Phan Rí- Bình Thuận. Về phía chính quyền có ông Mai Sên- Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Bình Thuận, ông Nguyễn Bá -…

  • Lễ tôn chức Basaih Hán Văn Út - Ninh Thuận
    Lễ tôn chức Basaih Hán Văn Út - Ninh Thuận
    16.03.15

    Từ ngày 14 đến ngày 16/3/2015, diễn ra lễ tôn chức Basaih (ndam tagok basaih) cho anh Hán Văn Út, 33 tuổi tại thôn Chung Mỹ (palei bal caong) - Phước Dân - Ninh Phước - Ninh Thuận. Nghi lễ được diễn ra trọng thể trong thời gian 3 ngày, tuần tự qua 3 nghi thức lễ (lễ kaoh sang mar - bak sang mar và lễ tadik). Được biết ông Basaih Hán Văn Út là con trai của Adhia Hán…

  • Lê tôn chức Basaih Hán Mắn - Ninh Thuận
    Lê tôn chức Basaih Hán Mắn - Ninh Thuận
    16.03.15

    Từ ngày 28 /2 đến ngày 1/3/ 2015, diễn ra lễ tôn chức Basaih (ndam tagok basaih) cho ông Hán Mắn, 48 tuổi tại làng Hoài Trung (palei Baoh Bini) - Phước Thái - Ninh Phước - Ninh Thuận. Nghi lễ được diễn ra trọng thể trong thời gian 3 ngày, tuần tự qua 3 nghi thức lễ chính thức (lễ kaoh sang mar - bak sang mar và lễ tadik). Qua nghi lễ này, số lượng Basaih ở Ninh…

  • TS.Sakaya nhân vật  2014
    TS.Sakaya nhân vật 2014
    11.02.15

    Ts. Sakaya : nhân vật đáng chú ý nhất trong năm 2014 Written by BBT Champaka.info    Thursday, 01 January 2015 07:36 Sakaya tên thật là Trương Văn Món, hiện là giảng viên của trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, TPHCM. Gốc người Chăm thôn Bầu Trúc (Ninh Thuận), Sakaya là một trong 6 vị tiến sĩ  của dân tộc Chăm và cũng là một nhà nghiên cứu trẻ tuổi  đã từng xuất bản nhiều tác phẩm…

  • RUMI CHAM VÀ AKHAR THRAH CHAM
    RUMI CHAM VÀ AKHAR THRAH CHAM
    28.12.14

    Putra Podam Gần 3 tuần nay tôi có post một số bài liên quan đến chữ viết Rumi Chăm có dùng trong 1 số tự điển Chăm. Mục đích là thông tin đến bạn đọc, đến những ai thật sự đang quan tâm về ngôn ngữ Chăm, để có những tư liệu và so sánh về Rumi Chăm đã có sự thay đổi qua các thời kỳ. Tôi post tài liệu là để bạn đọc tìm hiểu, tôi chưa đưa…

  • Thư ngỏ xin tài trợ xây đền Po Klaong Can - Bau Truc
    Thư ngỏ xin tài trợ xây đền Po Klaong Can - Bau Truc
    01.11.14

    Đền thờ Po Klaong Can toạ lạc tại thôn Bàu Trúc (Palei Hamu Craok)- thị trấn Phước Dân - huyện Ninh Phước- tỉnh Ninh Thuận là một trong những đền thờ quan trọng trong hệ thống thờ phượng các vị thần linh của người Chăm ở Ninh Thuận. Theo phong tục, mỗi làng Palei Chăm đều thờ một vị thần chính. Theo truyền thuyết, Po Klaong Can là bạn của Po Klaong Girai (thế kỉ 12 -13). Khi lên ngôi…