Văn hóa Công tác bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa truyền thống của người Raglai ở Ninh Thuận

Công tác bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa truyền thống của người Raglai ở Ninh Thuận

Email In PDF.

Đổng Văn Dinh

(Thạc sỹ Triết học, Ban Dân Vận Tỉnh ủy Ninh Thuận, bài viết đăng trong Tạp chí Dân tộc của Ủy ban Dân tộc Trung ương Đảng, số 106, tháng 10 năm 2009, trang 50, 51). 

     Đồng bào dân tộc Raglai ở Ninh Thuận có dân số trên 57.353 người, cư trú trên 24 xã của các huyện Bác Ái, Ninh Sơn, Thuận Bắc, Thuận Nam và huyện Ninh Phước. Từ sau ngày giải phóng năm 1975; nhờ sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương trong việc đầu tư xây dựng và phát triển trên tất cả các lĩnh vực; nhất là các Chương trình 135, Chương trình trung tâm cụm xã, Chương trình 134, Chương trình giao đất, giao rừng cho các hộ trồng, chăm sóc và bảo vệ; xây dựng các công trình thủy lợi như hồ Tân Giang (Ninh Phước), hồ Sông Trâu (Thuận Bắc), hồ Sông Sắt (Bác Ái), đường 27B...; và gần đây, được đầu tư theo Nghị quyết 30a của Chính phủ, kinh tế-xã hội vùng đồng bào Raglai phát triển khá rõ nét; đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng lên rõ rệt, an ninh chính trị được giữ vững....

      Tuy nhiên, nếu so với số vốn đã đầu tư thì hiệu quả mang lại chưa cao. Kinh tế phát triển còn chậm và thiếu bền vững. Việc chuyển đổi vật nuôi, cây trồng theo lợi thế của từng vùng và công tác quy hoạch vùng để phát triển còn chậm. Chất lượng nhiều công trình còn kém và gây lãng phí (Nhà văn hóa, nhà tái định cư, công trình chợ, nước sinh hoạt). Trình độ của đội ngũ cán bộ cơ sở còn yếu; trong khi công tác quy hoạch, đào tạo, bố trí, sử dụng cán bộ người dân tộc Raglai vẫn còn nhiều bất cập.

      Đặc biệt, văn hóa truyền thống tốt đẹp của người Raglai, cùng với sự phát triển kinh tế đã kéo theo sự phá vỡ tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp của đồng bào, tạo nên một nền văn hóa mới lai căng, pha trộn (văn hóa truyền thống của dân tộc Raglai kết hợp với văn hóa của các dân tộc ở miền xuôi và văn hóa của các tôn giáo truyền vào trong thời gian gần đây). Một số lễ hội truyền thống mang tính cộng đồng ít được bà con quan tâm (Các lễ nghi liên quan đến nông nghiệp). Sự linh thiêng của những khu rừng cấm, dòng sông, con suối để hạn chế sự phá hoại của con người đối với môi trường sinh thái đã phai nhạt (Việc tôn thờ thần núi, thần rừng, thần sông, thần suối trước đây được thực hiện nghiêm ngặt). Trước đây, đồng bào dân tộc Raglai không dám chặt phá những khu rừng cấm hay làm ô uế những dòng sông, con suối vì sợ bị trừng phạt; đồng bào muốn làm nhà chỉ chặt những cây gỗ tạp; khi phát rừng làm rẫy, chỉ phá những khu rừng nghèo kiệt; thì ngày nay, những điều cấm kỵ đó đang bị xem nhẹ. Nhiều thanh thiếu niên do ảnh hưởng của môi trường sống, nhất là việc mọc lên các quán ăn uống, nhậu nhẹt, chiếu phim, cùng sự xuất hiện của một số công nhân từ các nơi  tại các công trình xây dựng kết cấu hạ tầng mà ngay chính quyền địa phương cũng không quản lý nổi đã tạo nên sự xáo trộn và phức tạp trong đời sống sinh hoạt của cộng đồng. Mối quan hệ nam nữ không lành mạnh giữa một số công nhân xây dựng với người dân tại chỗ đã đễ lại những hậu quả xấu và ảnh hưởng không tốt trong mối quan hệ giữa các cộng đồng các dân tộc anh em. Việc sang nhượng đất đai trái pháp luật vẫn còn diễn ra, nhất là những diện tích đất gần trung tâm huyện, gần đường giao thông, chủ động nước. Việc này nếu không có biện pháp khắc phục thì sau này có thể là nguyên nhân gây ra những rạn nứt trong cộng đồng các dân tộc sống xen kẽ trên miền núi Ninh Thuận hiện nay. Một số thanh niên lười biếng lao động; từ số tiền có được trong việc đền bù diện tích đất giải tỏa để xây dựng các công trình giao thông, thủy lợi; không đầu tư phát triển sản xuất mà học đòi ăn chơi, nhậu say, gây rối, đua xe, trộm cắp, tiếp tay cho lâm tặc…, mà việc này trước đây rất hiếm xảy ra. Một số tệ nạn mê tín vẫn còn tồn tại trong đồng bào. Nạn tảo hôn cũng như việc quan tâm đến sức khỏe thể hiện trong việc ăn, uống, phòng và điều trị bệnh chưa được người dân quan tâm. Tập quán du canh, du cư và phá rừng làm rẫy tuy có nhiều tiến bộ so với thời gian trước đây nhưng vẫn còn tồn tại trong tâm lý của nhiều người…Trong khi một số cán bộ làm công tác dân tộc ở vùng đồng bào Raglai hiểu không nhiều về phong tục, tập quán của đồng bào nên có những hạn chế nhất định trong quá trình công tác. Vì thế, hiện nay, đối với đồng bào dân tộc Raglai, việc bảo tồn và phát triển văn hóa có ý nghĩa rất quan trọng bởi nó sẽ tạo cho kinh tế phát triển mạnh mẽ và vững chắc.

    Để bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của người Raglai, góp phần vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đồng bào, cần thực hiện một số nhiệm vụ:

Thường xuyên tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, nhất là chính sách về dân tộc cho cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và đồng bào Raglai cũng như các dân tộc khác đang sống xen kẽ, đồng thời vận động thực hiện tốt các chủ trương, chính sách đó.

    Vận động đồng bào dân tộc Raglai nâng cao ý thức trong viêc bảo tồn, phát huy và phát triển bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc, nhất là bảo tồn và phát triển các lễ hội mang yếu tố tích cực trong việc củng cố đoàn kết cộng đồng, bảo vệ rừng và môi trường sinh thái. Đồng thời cải tiến một số tập tục không còn phù hợp với đời sống hiện nay.

     Vận động bà con từ bỏ tập quán du canh, du cư, đốt rừng làm rẫy; thực hiện tốt công tác định cư, định canh phù hợp với tập quán của đồng bào trong quá trình phát triển. Đồng thời vận động bà con quan tâm hơn nữa đến sức khỏe của cộng đồng, phấn đấu tự lực vươn lên trong phát triển kinh tế, nâng cao đời sống, thoát khỏi đói nghèo và lạc hậu.

     Làm tốt công các giao đất, giao rừng cho các hộ trồng, chăm sóc và bảo vệ, đồng thời khai thác những sản phẩm ngoài gỗ trên diện tích của mình. Quan tâm giải quyết công ăn việc làm cho các đối tượng thanh niên thất nghiệp, đồng thời có hướng đào tạo nghề cho những đới tượng này.

     Làm cho đồng bào thấy rõ rừng là môi trường sống của mình, vì thế phải tích cực trồng, chăm sóc và bảo vệ tốt. Phát hiện và báo cáo kịp thời cho các ngành chức năng biết những trường hợp vi phạm lâm luật, nhất là những khu rừng cấm, rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ... để xử lý đúng pháp luật.

     Tuyên truyền, vận động các hộ kinh doanh trên miền núi không nên tranh thủ lòng tin của đồng bào để mua rẻ, bán đắt, sang nhượng đất đai trái pháp luật. Chính quyền cơ sở cần kết hợp với các công ty sử dụng đội ngũ lao động của mình quản lý những đối tượng là công nhân xây dựng từ các nơi đang làm việc cho nhà thầu tại các công trình xây dựng ở vùng đồng bào các dân tộc miền núi. Vận động các công nhân xây dựng không được vi phạm những điều cấm làm ảnh hưởng đến phong tục, tập quán của đồng bào dân tộc Raglai, gây ra những hậu quả xấu làm ảnh hưởng đến tình đoàn kết các dân tộc anh em.


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bài viết mới nhất

  • Từ điển Chăm- Việt- Anh; Việt - Chăm- Anh sắp tái bản
    Từ điển Chăm- Việt- Anh; Việt - Chăm- Anh sắp tái bản
    29.04.16

    Từ điển Chăm- Việt- Anh; Việt - Chăm- Anh, Nxb Tri thức, 2014 xuất bản 1000 cuốn đã tiêu thụ hết trong giữa năm 2015. Do yêu cầu của nhiều độc giả, Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Bảo tồn Văn hoá Chăm có kế hoạch tái bản lại từ điển này vào năm 2016-2017. Kinh phí xuất bản do Quỹ Trung tâm Trao đổi Giáo dục với Việt Nam (CEEVN) hỗ trợ. Kính mong quý độc giả góp ý,…

  • Lịch pháp của người Chăm - Sakawi Cam
    Lịch pháp của người Chăm - Sakawi Cam
    26.04.16

    Chào mừng năm mới (Thun Kra Dal - 2016) của người Chăm, Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Bảo tồn Văn hoá Chăm có xuất bản sách mới: SAKAWI CAM- LỊCH PHÁP CỦA NGƯỜI CHĂM Sách 450 trang, khổ 15,8 x 23, Nxb Tri thức, Giá sách 120.000đ/1 cuốn. Sách có bán tại các địa điểm sau: Hiệu sách Nhân Văn: Trường Đại học KHXH và NV Tp HCM, 10-12. Đinh Tiên Hoàng .Q1. Văn phòng Chăm UNESCO tại Nguyễn…

  • Lễ năm mới Rija Nagar Chăm
    Lễ năm mới Rija Nagar Chăm
    06.04.16

    LỄ ĐẦU NĂM MỚI - RIJA NAGAR CỦA NGƯỜI CHĂM Ở VIỆT NAM Năm mới THUN KRA DAL của người Chăm mở đầu vào ngày thứ Tư, mồng 1, tháng 1 nhằm ngày 6/4/2016 dương lịch. Lịch Chăm đã thống nhất toàn vùng Ninh Thuận và Bình Thuận. Mở đầu năm mới người Chăm thường tổ chức lễ Rija Nagar. Lễ này được tổ chức hai ngày: từ ngày 7 – 8/4/ 2016 (harei jip dua bingun saong harei suk…

  • Thông Báo mời viết bài cho Tap San số 5/2016
    23.02.16

    THÔNG BÁO Mời viết bài đăng Tạp San Văn hóa Chăm (Bhap Ilimo Cam) Số 5 năm 2016 I.Kế hoạch Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ và điều lệ, Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Bảo tồn văn hóa Chăm Việt Nam sẽ xuất bản Tạp San Văn hóa Chăm (Bhap Ilimo Cam) nhằm mục đích đăng tải các công trình nghiên cứu khoa học thuộc các lĩnh vực văn hóa và những vấn đề khác có liên quan…

  • Lễ tôn chức Phó cả sư - Ông Bac Birau Nại Văn Liêm
    Lễ tôn chức Phó cả sư - Ông Bac Birau Nại Văn Liêm
    23.02.16

    Từ ngày 9 /2 đến ngày 17/2/ 2016, Hội đồng chức sắc Chăm Ahiér tổ chức lễ tôn chức Phó cả sư (Po Bac) (ndam tagok bac) cho ông Nại Văn Liêm, 48 tuổi tại làng Hậu Sanh (palei Thuen) - Phước Nam - Thuận Nam - Ninh Thuận, thuộc Halau Po Romé. Nghi lễ được diễn ra trọng thể trong thời gian gần 10 ngày, tuần tự qua 4 nghi thức lễ chính (lễ cakak aw - kaoh sang…

  • Kỉ niệm 67 năm ngày Quốc khánh Ấn Độ
    08.02.16

    Vào ngày 3/2/2016, nhận lời mời của Tổng lãnh sự quán Ấn Độ tại Tp HCM, TS. Trương Văn Món - tham dự buổi lễ kỉ niệm 67 năm ngày Quốc khánh Ấn Độ tại Khách sạn Sofitel Saigon Plaza - Tp HCM. Đến dự lễ có nhiều nhân vật cấp cao phía Việt Nam, Ấn Độ và các tổng Lãnh sự quán Malaysia, Sigapore, Inđonesia, Pháp, Mỹ, Ả Rập …. Được biết, mấy năm gần đây, ngoài mối quan…

  • Chương trình truyền dạy Ngôn ngữ - Văn hoá Chăm tại Nhật Bản 2016
    08.02.16

    Nhận lời mời của Viện Nghiên cứu Châu Á - Phi, Đại học Ngoại ngữ Tokyo - Nhật Bản, TS. Trương Văn Món đến Tokyo để dạy chương trình Ngôn ngữ - Văn hoá Chăm, đợt II vào Mùa Xuân 2016 (Spring 2016). Đây là chương trình nghiên cứu khu vực học Châu Á của Viện này. Trong đó Ngôn ngữ - Văn hoá Chăm được các nhà khoa học, nghiên cứu sinh Nhật Bản quan tâm. Trong tương lai…

  • Giới thiệu Tạp chí Cham UNESCO
    Giới thiệu Tạp chí Cham UNESCO
    26.01.16

    Chiều ngày 25/01/2016, TS. Trương Văn Món- Giám đốc Trung tâm UNESCO giới thiệu văn hoá Chăm và Tạp chí Chăm UNESCO với GS. OKADA Hiroki, Đại học Kobe - Nhật Bản tại Khoa Nhân học - Trường Đại học KHXH và NV - Đại học Quốc gia Tp HCM. Hi vọng trong năm 2016, GS sẽ đến nghiên cứu văn hoá Chăm ở Việt Nam.

  • Trung Quốc đang bị cô lập trong vấn đề Biển Đông
    Trung Quốc đang bị cô lập trong vấn đề Biển Đông
    05.01.16

    Báo Hong Kong: Trung Quốc đang bị cô lập trong vấn đề Biển Đông Một số tờ báo của Hong Kong mới đây cho rằng, Trung Quốc đang ngày càng rơi vào thế cô lập trong vấn đề Biển Đông. Tờ Đông phương ngày 21/12 nêu rõ, gần đây Trung Quốc ra sức kêu gọi các nước liên quan tiến hành thương lượng trực tiếp để giải quyết tranh chấp tại khu vực Biển Đông. Tuy nhiên, dường như đã…

  • S.China Sea tensions surge as China lands plane
    S.China Sea tensions surge as China lands plane
    05.01.16

    S.China Sea tensions surge as China lands plane on artificial island HONG KONG/BEIJING |BY GREG TORODE AND MICHAEL MARTINA China's first landing of a plane on one of its new island runways in the South China Sea shows Beijing's facilities in the disputed region are being completed on schedule and military flights will inevitably follow, foreign officials and analysts said. China's increasing military presence in the disputed sea could effectively lead to a Beijing-controlled air defence zone, they said, ratcheting…

  • Vương quốc của họ Nguyễn thế kỷ 17 và 18
    Vương quốc của họ Nguyễn thế kỷ 17 và 18
    05.01.16

    Nguồn:Li Tana, “An Alternative Vietnam? The Nguyen Kingdom in the 17th and 18th Century”, Journal of Southeast Asian Studies,Vol. 29, No. 1 (Mar., 1998), pp. 111-121. Biên dịch: Lê Quỳnh Lời giới thiệu của người dịch: Li Tana sinh năm 1953, tốt nghiệp cao học về lịch sử Việt Nam ở Đại học Bắc Kinh (1983), trình luận án tiến sĩ về lịch sử Đàng Trong thế kỷ 17 và 18 tại Đại học Quốc gia Úc năm 1992. Hiện…

  • Thực hiện Chỉ thị số 06/2004/CT-TTg
    Thực hiện Chỉ thị số 06/2004/CT-TTg
    11.12.15

    Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc Thực hiện Chỉ thị số 06/2004/CT-TTg (chính sách dân tộc vùng đồng bào Chăm) BÀI 2: GIẢI PHÁP CĂN CƠ Bên cạnh những kết quả đạt được rất đáng khích lệ, đời sống kinh tế- xã hội vùng đồng bào chăm vẫn còn tồn tại như: Kinh tế vùng đồng bào Chăm tăng trưởng chưa tương ứng với tiềm năng, lợi thế; sức cạnh tranh trong hàng hóa kém; xóa đói giảm…

  • Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện chỉ thị 06/2004
    Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện chỉ thị 06/2004
    11.12.15

    UBND TỈNH NINH THUẬN SỞ NỘI VỤ SỐ 2048/BC-SNV CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do- Hạnh phúc Ninh Thuận, ngày 28 tháng 8 năm 2015 BÁO CÁO Tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị 06/2004/CT-TTg ngày 18/02/2004 của Thủ tướng Chính phủ Thực hiện Kế hoạch số 3150/KH-UBND ngày 10/8/2015 về việc Tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị 06/2004/CT-TTg ngày 18/02/2004 của Thủ tướng Chính phủ; Kế hoạch số 2887/KH-UB…

  • 70% nông dân mắc nợ vì đầu tư cho nông nghiệp
    70% nông dân mắc nợ vì đầu tư cho nông nghiệp
    10.12.15

    NDĐT - Chiều 9-12, Liên minh Nông nghiệp tổ chức Diễn đàn chính sách nông nghiệp “Chuyển đổi sinh kế và tình trạng tài chính của một số tộc người thiểu số ở Việt Nam”. Một trong những nghiên cứu đầu tiên về tình trạng mắc nợ của nông dân dân tộc thiểu số đã được công bố tại diễn đàn này. Nghiên cứu do Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE) và Trung tâm chính…

  • Thạc sĩ, Biên đạo múa  Đàng Quang Dũng nhận danh hiệu Nghệ nhân ưu tú.
    Thạc sĩ, Biên đạo múa Đàng Quang Dũng nhận danh hiệu Nghệ nhân ưu tú.
    21.11.15

    Sáng ngày 19-11-2015, tại Nhà hát Tp HCM, thừa uỷ quyền của Chủ tịch nước Cộng hoà XHCN Việt Nam, UBND Tp HCM đã trao tặng danh hiệu cho 16 nghệ nhân ưu tú trên địa bàn Tp HCM (12 nghệ nhân loại hình nghệ thuật biểu diễn và 4 nghê nhân loại hình tri thức dân gian thuộc lĩnh VHPVT). Đến dự có Chủ tịch UBND Tp Lê Hoàng Quân, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành uỷ, bà Tân Thị…